Czym jest raport pre-in-post?
Raport pre-in-post – narzędzie analityczne porównujące koszty w trzech fazach zlecenia produkcyjnego:
- Kalkulacja (Pre): Szacunkowa cena produkcji oparta na kosztach materiałów, robocizny i narzutach.
- Technologia (In): Koszty wynikające ze szczegółowej technologii produktu, przygotowanej po akceptacji oferty, które mogą różnić się od kalkulacji.
- Wykonanie (Post): Rzeczywiste koszty poniesione podczas produkcji, obejmujące faktyczny czas pracy, zużycie materiałów i inne wydatki.
Do czego służy raport pre-in-post?
Raport ujawnia odchylenia między tymi etapami, wspierając analizę i doskonalenie procesów produkcyjnych. Dzięki niemu możesz sprawdzić, jak dane założone przed uruchomieniem zlecenia (np. koszty, czas, zużycie materiałów) różnią się od tego, co faktycznie wydarzyło się podczas i po produkcji.
Raport umożliwia m.in:
- identyfikację przyczyn przekroczeń kosztów lub opóźnień,
- ocenę trafności kalkulacji i założeń technologicznych,
- wykrycie nieefektywności – np. nadmiernego zużycia surowców, przestojów, dając podstawę do urealnienia norm produkcyjnych ,
- rzetelne rozliczanie zleceń produkcyjnych i kontrolę rentowności.
Raport wspiera planistów, technologów i kontrolerów kosztów, dostarczając konkretnych danych do analizy i decyzji, eliminując konieczność opierania się na szacunkach.
Trzy składowe raportu
Raport pre-in-post jest podzielony na trzy składowe, z których każda opiera się na innym zestawie danych produkcyjnych. Ich analiza w podziale na „Pre ”, In” i „Post” pozwala lepiej zrozumieć, jak zmieniają się koszty, zużycie materiałów i czas realizacji w toku rzeczywistego przebiegu produkcji. Poniżej znajdziesz opis każdego z tych etapów.
„PRE” – kalkulacja ofertowa
Kalkulacja ofertowa to uproszczona kalkulacja kosztu wytworzenia jednej partii produktu. Nie uwzględnia jeszcze żadnych rzeczywistych zdarzeń, ale stanowi punkt odniesienia do dalszych porównań.
Zazwyczaj zawiera:
- zakładane zużycie materiałów: ilości i wartości,
- operacje technologiczne: czas i koszty pracy,
- koszty narzędzi,
- jednostkowy kalkulowany koszt wytworzenia z uwzględnienim wielkości partii.
„IN” – dane w oparciu o BOM i technologię
(In) w raporcie pre-in-post określa są koszty po opracowaniu BOM-u (zestawienia materiałów) i technologii na cały wyrób i półprodukty. Obejmuje:
- Szczegółowe koszty materiałów wynikające z BOM-u, określające precyzyjne ilości i rodzaje potrzebnych surowców.
- Koszty robocizny ustalone na podstawie technologii, uwzględniające czas pracy i stawki dla poszczególnych operacji.
- Koszty procesów produkcyjnych, takie jak ustawienie maszyn, narzędzia czy inne zasoby wymagane do realizacji.
„POST” – dane po zakończeniu produkcji
W tej fazie raport zbiera dane w czasie rzeczywistym z systemu MES lub modułów produkcyjnych ERP. Po zakończeniu zlecenia generowana jest rzeczywista kalkulacja kosztu wytworzenia. Dane są kompletne i uwzględniają wszystkie rozbieżności względem założeń. To finalny punkt odniesienia do oceny opłacalności i efektywności.
Taki raport zawiera m.in.:
- rzeczywisty czas produkcji i czas pracy pracowników,
- zużycie materiałów (w tym odpady i braki),
- liczbę wyprodukowanych jednostek, w tym wadliwych,
- rzeczywiste koszty: materiałowe, robocizny, energii,
- porównanie do kalkulacji „pre” i „in” – odchylenia jednostkowe i całkowite,
